Het Centrum Brein & Leren van de VU doet toegepast onderzoek naar de neuropsychologische ontwikkeling en veroudering. Veel van dit onderzoek is gekoppeld aan onderwijsorganisaties en ‘de praktijk’. Doel is om nieuwe inzichten en kennis over te dragen aan de samenleving zodat onderwijs, opvoeding en ontplooiing van kinderen (en hun leraren en opvoeders) daar baat bij kunnen hebben. Onderzoek vanuit het centrum heeft over de periode 2012 tot en met 2015 tot een aantal proefschriften geleid. Geinteresseerden kunnen deze proefschriften digitaal opvragen via http://dare.ubvu.vu.nl. Van ieder proefschrift is nog een aantal exemplaren beschikbaar. Deze worden toegezonden aan geinteresseerden onder het motto ‘op = op’. Zend uw naam en verzendadres aan ons toe t.a.v. Brein & Leren, m.mahabier@vu.nl, o.v.v. Weggeefactie. Dan krijgt u het proefschrift toegestuurd. De porti zijn voor onze rekening.

Hieronder volgt een lijstje met de betreffende proefschriften met korte samenvatting. 

  • Plukaard, Sarah (2015) Cognitive effort, biopsychological factors: an fMRI study

Dit onderzoeksproject richt zich op studenten in het hoger onderwijs en hun cognitief functioneren en studieprestatie. Een fors percentage van medisch studenten blijkt gekenmerkt door cognitieve vermoeidheid. Er is een relatie met het executief functioneren hetgeen aangeeft dat die vermoeidheid kan samenhangen met onvoldoende efficient leergedrag. Het proefschrift omvat een experimentele studie naar een EF, een surveystudie in medische studenten, en een viertal onderzoeken waarbij diverse cognitieve functies bij medische studenten zijn onderzocht middels fMRI technieken.

  • Boonen, Anton (2015) Mechanisms of mathematical performance in primary school children

Omdat rekensommen vaak verpakt zijn in een verhaal lopen veel basisschool leerlingen daarin vast. Bij het uitrekenen van zo’n som helpt het als eerst een (schematische) tekening wordt gemaakt. ‘Dat vergroot de kans op een goed antwoord ongeveer zes keer’, aldus onderzoeker dr. Anton Boonen. Boonen is docent en onderzoeker. Zijn onderzoek is een pracht voorbeeld van toegepast onderzoek dat is gebaseerd op fundamentele inzichten uit de cognitieve psychologie en dat direct waarde heeft voor de onderwijspraktijk.

  • Derks, Jeffrey (2015) Adolescent social cognition: Development and individual differences

De adolescentie is een periode van lichamelijke, psychologische en sociale veranderingen die de transformatie van de kindertijd naar de volwassenheid markeren. Jeffrey Derks onderzoekt de sociale cognitie tijdens de adolescentie. De sociale cognitie tijdens de adolescentie is een essentieel concept om in staat te zijn het gedrag van adolescenten te begrijpen.

  • Reed, Helen (2014) Mathematical thinking, learning and performance: Insight and interventions for primary and secondary education

Het proefschrift van dr. Helen Reed sluit aan op diverse vraagstukken rondom wiskundig denken, leren en presteren. Naast het verschaffen van theoretische  inzichten, worden er implicaties voor  de onderwijspraktijk gepresenteerd die kunnen bijdragen aan het leren en doceren van rekenen en wiskunde.

  • Veroude, Kim (2013) Cognitive development in late adolescence: neuropsychology & functional neuroimaging

Kim Veroude toont aan dat onze hersenen niet ‘af’ zijn als we 18 jaar zijn: tot tenminste het 23e levensjaar vindt ‘cognitieve rijping’ plaats, zo laten hersenscans zien. Ze ontdekte ook een nieuwe relatie tussen hersenactiviteit en academische prestaties. Dit onderzoek toont aan dat studenten baat kunnen hebben bij training of tips voor het sturen van gedachten en gedrag, aangezien deze vaardigheden gerelateerd zijn aan academische prestaties.

  • Dekker, Sanne (2013) The young adolescent and ‘learning to learn’: evidence based interventions

We weten dat het brein een belangrijke rol speelt bij leren, maar kan de onderwijspraktijk ook wat met deze kennis? Neuropsychologe Sanne Dekker beschrijft in haar proefschrift diverse onderzoeken bij leerlingen van 10 tot 14 jaar. Ze laat zien dat een succesvolle kennisuitwisseling tussen neurowetenschappers en onderwijsprofessionals mogelijk is, en dat kennis over de werking en ontwikkeling van de hersenen een positief effect kan hebben op zowel de leerling als de docent. Klik hier voor de volledige samenvatting.

  • Klaassen, Elissa(2012) Cognition and the middle-aged brain: Functional MRI studies examining demand, fatigue and caffeine effects

Het doel van dit proefschrift was om de effecten van inspanning, vermoeidheid en cafeïne op leer- en geheugen gerelateerde prestaties en hersenactiviteit in volwassenen op middelbare leeftijd te onderzoeken.  Het effect van veroudering wordt bestudeerd door  jong volwassenen uit de arbeidsmarkt te vergelijken met volwassenen van middelbare leeftijd.  Met behulp van functionele MRI, waarmee de hersenactiviteit bij leer- en geheugenprocessen nauwkeurig in kaart kan worden gebracht, laat Elissa Klaassen zien dat de hersenen al op middelbare leeftijd verouderen.

  • Lee, Nikki (2012) Changing choices: A neurocognitive examination of decision-making during adolescence

Dit proefschrift gaat over keuzegedrag bij adolescenten. Zij deed onderzoek naar het vaak impulsieve en risicovolle keuzegedrag van adolescenten en het proces van leren kiezen, want keuzegedrag verandert gedurende de adolescentie, zo blijkt. Het doel van dit proefschrift was om te onderzoeken hoe adolescenten beslissingen nemen en hoe ontwikkelingsprocessen gedurende de adolescentie deze keuzes beïnvloeden.

  • Martens, Rosa (2012) What counts? Cognitive development and arithmetical performance: the role of child- and environment-related factors.

In dit proefschrift wordt de ontwikkeling van rekenkundig presteren onderzocht in relatie tot cognitieve ontwikkeling en kind- en omgevingsfactoren. Bestudeerd werd hoe individuele rekenkundige vaardigheden zodanig gestimuleerd kunnen worden dat elk kind zijn maximale potentie op dit gebied bereikt.

  • Boschloo, Annemarie (2012) School performance in adolescents: an educational neuropsychology perspective

Dit proefschrift gaat over schoolprestaties bij adolescenten bestudeerd vanuit onderwijs-neurowetenschappelijk perspectief. Hiermee heeft zij de kennis over de neuropsychologische mechanismen die relaties met schoolprestaties kunnen verklaren, vergroot. Zowel scholen, ouders als leerlingen zelf kunnen hier hun voordeel mee doen.

  • Jacobs, Heidi (2011) Parietal Matters in Early Alzheimer’s Disease: Evidence from Structural and Functional MRI

Het doel in dit proefschrift is het beter begrijpen van de pathofysiologie van Alzheimer Dementie door het bestuderen van structurele, functionele en connectiviteit veranderingen in de parietaalkwab. Hiervoor zijn er verschillende methoden gebruikt om de hersenen in beeld te brengen met behulp van magnetische resonantie beeldverwerkende methoden (MRI).