Artikelen van december 2015

10 tips voor u en uw baby (The Psychologist)

Het vakblad The Psychologist publiceert in haar januari nummer een pracht stuk over baby’s en wat ze allemaal al kunnen (maar wat de ouder gewoonlijk nog niet ziet). Lees dat stuk met ’10 tips voor u en uw baby’. Download het stuk hier.

En voor nadere informatie, klik hier

Onderwijs, hersenen en cognitie: de kloof overbrugd?

Picture1‘Heeft het onderwijs baat bij kennis over de hersenen?’ en ‘Kan inzicht in cognitieve processen helpen om de leerprestaties en studiemotivatie van de leerling te verbeteren?’ ‘Nee’, zei de eminente onderwijskundige John Bruer in 1997, en hij voegde eraan toe ‘A bridge too far’. ‘Ja’ zeg ik in 2015, tien jaar na het verschijnen van ons rapport Leer het brein kennen (eng: Brain Lessons, 2006). Dit product van de Commissie Hersenen & Leren was geschreven op verzoek van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en het ministerie van OCW. Ook de OESO stelde met haar belangrijke rapport Understanding the Brain: The birth of a Learning Science (2007) dat de tijd rijp is om kennis over hersenen, gedrag en cognitie te gaan inzetten op het domein educatie.

Ik stel vast dat er anno 2015 diverse bruggen zijn geslagen over de heftig kolkende rivier die het heuvelende domein van het onderwijs scheidt van de landen van de hersen- en cognitieve wetenschappen. Toch is er bij de implementatie in de praktijk verrassend weinig voortgang geboekt. Daarom gaat dit artikel in op de vraag: “Wat weten we nu eigenlijk méér dan tien jaar geleden, en waar ligt de poten- tie voor ons onderwijs?” Het artikel is gepubliceerd in het decembernummer van ZONE, tijdschrift voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs (ZONE, jaargang 14, (3), p. 9-11. Eerder verscheen het als webartikel van Didactief Online (31 aug 2015).

Om het artikel te downloaden, klik hier.

BreinPlein! op Nemo in de kerstvakantie!

140829BreinPleinLogoDef Deze kerstvakantie komt BreinPlein! op 21, 22 en 23 december op Nemo! Kinderen en ouders worden uitgedaagd om te komen bouwen met bamboe, een knikkerbaan te maken en te werken met andere constructiematerialen en denktaken. Spelen is leuk, en het is ook ontzettend leerzaam. Werken met ruimtelijke materialen is belangrijk voor het ontwikkelen van ruimtelijk inzicht en andere vaardigheden die belangrijk zijn voor schools leren, zoals rekenen en taal. We willen ouders tips en voorbeelden geven over hoe je je kind zo goed mogelijk kunt motiveren, inspireren en stimuleren om zoveel mogelijk (neuro-)cognitieve vaardigheden te ontwikkelen. Kijk ook eens naar ons eerder geplaatste informatie filmpje over vaardigheden: klik hier, en naar onze eerdere blogpost over Nemo: klik hier20140820_115740

Nog meer tips en informatie vind je op BreinPlein! op NEMO: 21, 22, 23 december. Op deze dagen zijn er vijf verschillende rondes. Iedere ronde duurt maximaal een uur, maar je mag natuurlijk gaan wanneer je wilt (starttijden: 10:30, 11:45, 13:00, 14:15 en 16:30 uur). Nadere informatie: Marleen van Tetering, m.a.j.van.tetering@vu.nl, Mathilde van Gerwen, Jelle Jolles, j.jolles@vu.nl  

Waarom inspiratie uit de omgeving nodig is voor ontplooiing van de tiener (en diens brein)

Op maandagavond heeft Jelle Jolles een keynote gegeven over de adolescent en zijn ontplooiing. Dit was voor de thema avond van OSR Lek & Linge in Culemborg.  Een korte samenvatting van zijn verhaal en bijbehorende powerpoint is hier te raadplegen.

Interventieprogramma ‘Leer het brein kennen’ voor jonge tieners

In het tijdschrift Bij de Les van januari 2016 verscheen het artikel ‘Leer het brein kennen’ van Sanne Dekker en Jelle Jolles. Hierin is de opzet en aanpak besproken van het interventieprogramma dat door ons is gemaakt voor het trainen van de Executieve Functies van leerlingen in de leeftijdsgroep van 10-14 jaar. In november 2014 besteedde wij al eerder aandacht aan dit programma, lees hier de blogpost. In het artikel in het tijdschrift Bij de Les  gaan wij in op de waarde van het programma voor toepassing in de schoolse context. Nadere informatie over aanpak, opzet en toepassing van ‘Leer het brein kennen’ is hieronder beschikbaar aan de hand van een aanvullend artikel. (“Leer het Brein Kennen. Op basis van neuropsychologische inzichten werken aan het  doelgericht gedrag van leerlingen”). Het is hier te downloaden evenals het artikel in Bij de Les:

Lees het artikel in Bij de Les hier

Lees het uitgebreide, ondersteunende artikel hier

Gezocht: Fotograaf en/of filmmaker voor project Brein & Leren

20140820_115740Wij zijn op zoek naar een Fotograaf/filmmaker die een bijdrage kan geven aan onze projecten op gebied van onderwijsvernieuwing voor kinderen en jeugdigen.  Het Centrum Brein & Leren ontwikkelt innovatieve producten voor in het onderwijs op de basisschool en de middelbare school. Wij zijn op zoek naar een fotograaf/filmmaker om foto’s en filmpjes te maken voor diverse projecten. Deze worden gebruikt voor instructie-doeleinden: voor ouders en voor leraren.

Op 21, 22 en 23 december staat BreinPlein! op Nemo. Op een van deze dagen zoeken wij iemand die foto’s en filmpjes wil maken van kinderen en hun ouders aan het werk. Heb jij ervaring met deze doelgroep en wil je graag samenwerken met ons centrum? Ben jij jong, creatief, flexibel en kun je vernieuwend denken? Neem dan contact op met Jelle Jolles via jelmerjol@gmail.com. Geef in je mail aan • wat je achtergrond is, • wat je affiniteit en ervaring is met doelgroep; • geef indien mogelijk een link naar een website en/of portfolio en • geef een indicatie van de zakelijke condities waaronder je werkt. 20140813_142408

Met dank

Jelle Jolles, universiteitshoogleraar en directeur Centrum Brein & Leren

Non-cognitieve functies in de adolescentie zijn bepalend voor het studiesucces

De adolescentie wordt steeds meer gezien als ‘The age of opportunity’. In deze lange periode – van het 10e tot het 25e jaar – doet de jeugdige sociale ervaringen op, en verwerft veel kennis en vaardigheden. Zowel de sociale omgeving als biologische factoren zijn voor die ontwikkeling verantwoordelijk. De adolescentie is de periode waarin de basis wordt gelegd voor het zelfstandig functioneren in de volwassenheid. De ‘age of opportunity’ betekent dat de adolescent veel mogelijkheden en kansen heeft op een pracht ontwikkeling. De kennis, ervaringen en sociale inzichten zullen in de toekomst van onschatbare waarde zijn om zich te kunnen inpassen in een veranderende wereld. Echter, in het huidig tijdsbestek wordt de adolescent ook geconfronteerd met veel risico’s. Er zijn veel jongeren die zich niet ontwikkelen volgens hun talenten. Veel jongens maar ook meisjes vallen uit het schoolsysteem of doen er veel te lang over. En de leermotivatie houdt bij veel scholieren en studenten niet over. Waarom? Wat is eraan te doen?

Hierover gaat het in het artikel ‘Cognitief en non-cognitief presteren van jongens en meisjes in mbo en ho: een neuropsychologisch perspectief’ van Jelle Jolles en Judith Keizer. Het artikel is verschenen als hoofdstuk 3 in het rapport ‘De jongens tegen de meisjes’ klik hier voor het rapport. In voorliggend artikel wordt uitgebreid ingegaan op de neuropsychologische ontwikkeling in de adolescentie. Vervolgens worden jongens-meisjes verschillen hiertegen afgezet. Er wordt betoogd dat verschillen in presteren en functioneren van jongens en meisjes in de periode van de late adolescentie alleen begrepen kunnen worden in een multi-dimensioneel perspectief. Daarin moeten psycho-sociale, biologische én culturele factoren worden meegenomen. Daarvan worden veel voorbeelden gegeven. Het artikel besluit met aanbevelingen voor de onderwijspraktijk en voor onderwijsbeleid. Klik hier voor het artikel.