Artikelen van augustus 2015

Onderwijs, hersenen en cognitie: de kloof overbrugd?

Op 31 augustus verscheen op Didactief Online mijn webartikel Onderwijs, hersenen en cognitie: de kloof overbrugd? Het is nu als artikel opgemaakt en iets uitgebreid, en hieronder te downloaden. In het artikel beschrijf ik de voortgang die in tien jaar tijd is geboekt op dit fascinerende domein. Ook het rapport ‘Leer het brein kennen’ uit 2005 en het rapport ‘Brain Lessons’ uit 2006 zijn nu op deze site digitaal beschikbaar.

In mijn webartikel worden elf Breinfeiten genoemd die potentie hebben voor leren en voor het onderwijs. Er zijn al diverse bruggen geslagen over de heftig kolkende rivier die het heuvelende domein van het onderwijs scheidt van de hersen- en cognitieve wetenschappen. Maar in de implementatie naar de praktijk is juist verrasssend weinig voortgang geboekt. Dat komt vooral omdat er een grote spraakverwarring is over de wetenschappelijke kennis die we nu bezitten en over de betekenis daarvan.

Wat moet er vanaf nu gebeuren, ook in verband met de plannen voor onderwijshervormingen en Onderwijs2032? Er moet intensief worden ingezet op uitwisseling en dialoog. Het onderwijs is namelijk níet van de onderwijskundige, het is níet van de leerkracht, en het is níet van de gedrags- of hersenwetenschapper. Maar iedere discipline brengt unieke kennis en inzichten in. Ze zullen het dus samen moeten doen. Daarom moet worden geïnvesteerd in een benadering die zich richt op het lerende individu en diens vaardigheid om zich te ontplooien in een veranderende wereld. Dat individu moet worden beschouwd vanuit diverse dimensies. Ieder kind, en iedere jeugdige moet kennis verwerven, ook en vooral buiten de context van school. Zij moeten veel en brede ervaringen opdoen, nieuwsgierig en ondernemend zijn. En er moet aandacht zijn voor cognitieve én non-cognitieve functies, en voor de belangrijke rol die de omgeving daarin speelt.

Leerkracht én ouder zijn motor van de talentontwikkeling.

Jolles, J. (2015). Onderwijs, hersenen en cognitie. De kloof overbrugd? Didactief Online, webartikel 31 aug 2015. http://didactiefonline.nl/41-nieuws/12481-onderwijs-hersenen-en-cognitie-de-kloof-overbrugd. Download het rapport

Jolles, J., Groot, R. d., Benthem, J. v., Dekkers, H., Gloppert, C. d., Uijlings, H., & A. Wolff-Albers (2005). Leer het brein kennen. Over een ‘New Learning Science’ op het kruispunt van neurowetenschap, cognitiewetenschap en onderwijswetenschap. Den Haag: NWO. ISBN 90-77875-04-2. Download het rapport

Jolles, J., R. de Groot, J. van Benthem, H. Dekkers, C. de Glopper, H. Uijlings and A. Wolff-Albers (2006). Brain Lessons. A contribution to the international debate on Brain, Learning & Education. Neuropsych Publishers Maastricht, ISBN: 90-75579-32-2 Download het rapport 

Leerkrachtpercepties voorspellen de leesmotivatie van meisjes, maar niet van jong

Bij het leren lezen gaat het niet alleen om de leesvaardigheid. Ook de leesmotivatie en het plezier in lezen zijn erg belangrijk. Hetzelfde geldt voor de indruk die de leerkracht heeft van de leerling. In het augustusnummer van Reading Psychology verscheen ons artikel ‘Teacher perceptions affect boys’ and girls’ reading motivation differently’. De leerkracht kan wat doen aan die leesmotivatie van de leerling.

Boerma, I.E., Mol, S.E. & Jolles, J. (2015). Teacher perceptions affect boys’ and girls’ reading motivation differently. Reading Psychology, 33, 1-23 (pp 1521-0685 online). Het artikel is te vinden op: http://www.tandfonline.com/loi/urpy20 of download hier de abstract tekst

Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met: Inouk Boerma: i.e.boerma@vu.nl

Schermafbeelding 2015-08-21 om 13.55.48(Inouk Boerma, Suzanne Mol & Jelle Jolles, 21 aug 2015). Het beeld dat de leerkracht heeft van de leerling kan een belangrijke invloed hebben op diens motivatie. In dit onderzoek gaat het om de leesvaardigheid en de leesmotivatie van basisschoolleerlingen (groep 7 en 8). De indruk die de leerkracht heeft van de leerling blijkt invloed te hebben op de leesmotivatie van meisjes, maar niet van jongens. Dit onderzoek benadrukt het belang van de ‘motiverende en inspirerende’ rol van de leerkracht.

Dat leerkrachtpercepties een belangrijke invloed kunnen hebben op schools presteren van kinderen is bekend. Het beroemdste voorbeeld is misschien wel de Pygmalionstudie van Rosenthal en Jacobson uit 1968. Dat onderzoek toonde aan dat kinderen van wie de leerkracht dacht dat zij intelligenter waren, later ook daadwerkelijk hoger scoorden op een IQ-test. Leerkrachtpercepties kunnen echter ook de motivatie van kinderen beïnvloeden: ten positieve en ten negatieve.

>> Lees het hele artikel

Hoe kun je technologie inzetten om je studieresultaten te verbeteren?

Hoe kun je technologie inzetten om je studieresultaten te verbeteren? Wij schreven daarover een column en geven elf handige apps voor de student van vandaag. Lees snel verder of download hier het artikel.

11 aug 2015, Judith Keizer & Jelle Jolles
Centrum Brein & Leren, VU Amsterdam
j.jolles@vu.nl

Elf handige apps voor de student van vandaag

Regelmatig verschijnen er handige lijsten met educatieve apps voor studenten, zoals op onderwijssites als http://www.teachthought.com/ of http://www.edutopia.org. In het Nederlands zijn deze lijsten wat zeldzamer en meestal zijn ze op een jongere doelgroep gericht: leerlingen op de middelbare school. Door deze lijsten de combineren en te vergelijken, heeft het centrum Brein en Leren een lijst gemaakt met apps voor studenten die kunnen helpen met het verbeteren van hun studieresultaten. Er zijn apps opgenomen die kunnen helpen met praktische zaken zoals bijvoorbeeld het plannen en prioriteren. Deze apps worden ook wel ‘productiviteit-apps’ genoemd. Anderen helpen vooral om de non-cognitieve functies, het gedrag en sociaal-emotionele factoren te veranderen. Een dergelijke verandering kan indirect sterk bijdragen aan betere studieresultaten. Bij de geselecteerde apps is er tijdens de vergelijkingen gekeken of ze zowel voor Android als IOS te verkrijgen zijn en of ze wel of niet gratis zijn.

>> Lees het hele artikel