Artikelen van januari 2014

Sport, talentontwikkeling en het brein

Wat zou het gemakkelijk zijn als sporttalent in de genen zou zijn vastgelegd. Dan hoeven we het jonge talentje alleen wat te stimuleren en tot groei te brengen. Maar talentontwikkeling wordt niet alleen bepaald door de biologie. Ook psychologische factoren zoals beleving, motivatie en attitude zijn belangrijk. En dat geldt ook voor sociale en culturele factoren en communicerend vermogen.

Vandaag verscheen op de website van Sport Know How XL een column van Jelle Jolles over de neuropsychologische ontwikkeling van de jonge teamsporter. Hierin wordt uitgelegd wat de rol van het zich ontwikkelende brein is bij de ontplooiing van de jonge sporter. Er staan handvatten in voor ouder en coach om de persoonlijke groei van het kind op het sportveld te stimuleren.

Creativiteit: een briljant idee van het brein

(17 jan 2014, Lydia Flores en Jelle Jolles). Als het gaat om creativiteit, om denken of ideeënproductie wordt er nog al eens onderscheid gemaakt tussen “linkerhersenhelft en rechterhersenhelft denkers.” De rechter hemisfeer zou met zijn artistieke ‘karakter’ meer aanleg hebben voor creatief denken dan de rationele linker hersenhelft. Deze gedachte is echter een zogenaamde neuromythe. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat zo’n strikte taakverdeling niet bestaat.  Ook wordt steeds meer duidelijk dat creatief denken een product is van de juiste verhouding tussen verbeelding en (flexibele) aandacht.

John Cleese
John Cleese, die eindeloos creatieve Britse acteur en comedian, omschreef het proces van creatief denken en het produceren van nieuwe ideeën op een, inderdaad, heel creatieve manier: de schildpad. Je creativiteit gedraagt zich als een schildpad; heel voorzichtig steekt het zijn kopje onder het schild vandaan om de omgeving te beoordelen. Eerst moet blijken of de omgeving veilig genoeg is om helemaal naar buiten te komen. Er is dus een veilige thuishaven nodig, te midden van de moderne, snelle wereld vol input, ruis en inspiratie, voordat creativiteit een kans krijgt. En dus heeft je brein tijd nodig om dat ene briljante idee tot uiting te laten komen. Cleese zegt ook dat het vaak helpt om er ‘een nachtje over te slapen.’ Leg het probleem aan de kant en je brein doet het werk!

Nieuwe hersenmetaforen
Ook wetenschappers die zich met creativiteit bezig houden, hebben ideeën over hoe dit werkt in het brein. Links en rechts? Nee, geen sprake van. Er zijn heel andere, en veel subtielere mechanismen bekend. De nieuwere hersenmetaforen hebben te maken met ‘het verbeelden’ (letterlijk ver-beelden, een mentaal beeld maken) en met het richten en focusseren van de aandacht. Ze kunnen helpen om de voorwaarden te scheppen die nodig zijn om nieuwe ideeën te produceren. Business Insider publiceerde er een mooi artikel over geschreven door Belle Beth Cooper:

http://www.businessinsider.com/this-is-how-your-brain-actually-works-when-you-are-creative-2013-11